ВПЧ бўйича эмлаш жараёнларига назар

ВПЧ-одам папиллома вирусига қарши вакцина.  Ушбу вакцина бўйича бу ймил биринчи бора қизлар эмланди.  Аҳоли  орасида вакцинанинг аҳамияти ва унинг таъсири ҳақида тушунтириш бериш, мутахассисларни ўқитиш борасида даставвал кенг тушунтириш ишлари амалга оширилди.

Вакцина нима биламиз?

Вакцинлар (лотин тилидан олинган бўлиб, "сигир" деган маънони англатади) - бу микроорганизмлардан ёки уларнинг ҳаётий фаолияти маҳсулотидан олинган препаратлар ҳисобланади; улар профилактик ва даволаш мақсадида инсонлар ва ҳайвонлар учун қўлланилади.

311 минг аёлни ҳаётдан олиб кетаётган дард

Бачадон бўйни саратони аёллар саломатлигига таҳдид қилувчи жиддий касалликлардан бири ҳисобланади. Статистик маълумотларга кўра, дунёда биргина 2018 йилда бачадон бўйни саратони билан қарийб 570 000 янги касалланиш ҳолати қайд этилган. Ҳар йили шу касалликдан 311 000 нафардан ортиқ аёллар вафот этади.

“ОВҚАТ ТОКСИКОИНФЕКЦИЯЛАРИ ВА УЛАРНИ ОЛДИНИ ОЛИШ” МАВЗУСИДА ЎҚУВ СЕМИНАРЛАРИ ЎТКАЗИЛДИ

Сурхондарё вилоят СЭО маркази ҳамда  вилоят халқ таълими, мактабгача таьлим бўлими, вилоят фавқулотда вазиятлар бошқармаси ходимлари билан хамкорликда 2019 йилнинг 8 октябр кунидан 1 ноябр кунига қадар бир қатор профилактик тадбирлар амалга оширилди.

Tajribadan o’tgan vaksina

Bugunga qadar Milliy emlash kalendari bo‘yicha O‘zbekistonda bolalar 12 ta boshqariladigan infeksiyaga qarshi davlat hisobidan profilaktik emlanayotgan edi. «ВПЧ ga qarshi vaksinaning 13-emlash sifatida joriy qilinishi esa yana bir og‘ir kasallik — bachadon bo‘yni saratoni xastaligining oldini olishga xizmat qiladi.

ВПЧ  vaksinalari bepushtlikka olib keladimi? Taxminlarga oydinlik kiritamiz

ВПЧ  vaksinalari reproduktiv funksiyaga salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi to‘g‘risida ishonchli ilmiy dalillar mavjud. 2006 yilda birinchi ВПЧ  vaksinasini litsenziyalashdan oldin o‘tkazilgan klinik tadqiqotlar, shuningdek, uning kiritilishidan keyin o‘tkazilgan monitoring va xavfsizlik bo‘yicha tadqiqotlar ushbu vaksinaning ayollarning reproduktiv disfunksiyasini keltirib chiqarmasligini tasdiqladi.

ВПЧ jahon tajribasiga nazar

ВПЧ  vaksinasi ishlatiladigan mamlakatlarda ВПЧ  infeksiyasining tarqalishi va bachadon bo‘yni patologik o‘zgarishlari aniq kamayadi. Bachadon bo‘yni saratonining emlash bilan bog‘liq kamayishi yaqin bir necha yil ichida sezilarli bo‘lishi kutilmoqda. Bu mamlakatlarda, shuningdek, keskin — 90% dan ko‘proq — genital so‘gallar tarqalishining pasayishi kuzatilmoqda.

Термизда вакцина омбори очилди

Термиз шаҳридаги Давлат санитария-эпидемиология назорати марказида болаларни эмлаш учун келтириладиган вакциналарни сақлаш омбори қурилиб фойдаланишга топширилди. Шу муносабат билан ушбу бинонинг очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда иштирок этган  Юнисефнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси бош ўринбосари Афшин Парси, Вилоят ҳокимлиги вакили Умид Ҳолимқулов омборхона ҳақида сўзларкан  ушбу бино имкониятларидан келиб чиқиб 20 йилдан ортиқ  воҳа аҳлига ҳизмат кўрсатиш имкониятига эга эканлигини алоҳида таъкидлашди.

Эмлаш хафли эмас.....

Вакцинанинг аҳамияти нафақат мамлакат, балки жаҳон соғликни сақлаш тизимида ҳар канча эътироф этилса-да, «антивакцина» руҳидаги кишилар кўпчиликни ташкил этади. Бунга сабаб нима?

Вакцина «Хавфли»: эмлаш ҳақидаги миш-мишлар канчалик тўғри?

Жахон соғликни сақлаш ташкилотининг (ЖССТ) маълумотига кўра, хавфли касалликларнинг олдини олиш бўйича эмлаш усули муаммога иқтисодий жихатдан энг самарали ечим бўлиб, йилига 2-3 миллион кишининг хаётини сақлаб қолинади. Эмлашдан бош тортиш эса инсониятга қарши оммавий тахдидлар рўйхатига киритилган. 

Bolalarni emlashga tayyorlash

Bolalarni emlashga tayyorlashda elementar qoidalarni bilib olish zarur, ular quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

Revaksinatsiya nima?

Reavksinatsiya o‘z nomi bilan – organizm kasallikka qarshi immunitetini kuchaytirish maqsadida qaytadan vaksina yuborish deganidir. (Har qanday terminga qo‘shilgan “re” qo‘shimchasi “qayta” degan ma’noni anglatadi.) Qayta vaksinatsiya o‘tkazilganda organizm immuniteti kuchayadi.

Emlashning ahamiyati qanchalik?

Emlash xavfli va yuqumli xastaliklar qo‘zg‘atuvchisining zararsiz miqdordagisini qonga yuborish jarayoni hisoblanadi. Organizm bu virus bilan «tanishadi»​ va unga qarshi immunitet hosil qiladi. Bu orqali xastalikning yuqish ehtimoli sezilarli darajada kamaytiriladi.

Қизлар саломатлиги йўлида янги вакцина

Бачадон бўйни саратони тарқалишига кўра жаҳонда аёлларда учрайдиган саратон касалликлари орасида тўртинчи ўринда туради. Дунёда бўлгани каби, мамлакатимизда ҳам бачадон бўйни саратони барча ёшдаги аёллар ўртасида тарқалиши бўйича кўкрак бези саратонидан кейинги ўринда туради.

Ноябр ойидан янги вакцина бўйича қизлар эмланади

Бачадон бўйни саратони аёллар саломатлигига таҳдид қилувчи жиддий касалликлардан бири ҳисобланади. 2018 йилда дунёда бачадон бўйни саратони билан қарийб 570 000 янги касалланганлик ҳолати қайд этилган. Ҳар йили шу касалликдан 311 000 дан ортиқ аёллар вафот этади.

Emlash qanday olib boriladi?

Vaksinatsiya - bu sun’iy immunitet hosil qilish bo‘lib, organizmga patogen mikroorganizmlarning antigenini yuborib, kasallik chaqiruvchi infeksiyalardan himoyalanish usulidir. Organizmga mikroorganizm antigenini yuborgandan keyin unga qarshi maxsus antitelo ishlab chiqariladi.

Bola bezovta bo‘lib qoldi. Endi nima qilamiz?

Vaksina olgan bola yuqori harorat va og‘riq sababli vaqtincha qiynalishi mumkin.Bunday vaziyatlarda shifokor bilan maslahatlashib, harorat tushiruvchi, og‘riq qoldiruvchi dorilardan foydalanish mumkin. Bolaga aspirin bermaslik kerak. Agar bolada bezovtalik bir sutkadan ortiq davom etsa, shifokorga murojaat qilish kerak.

Emlash vaqtida nima qilish kerak?

Emlangunga qadar shifokorning savollariga to‘g‘ri, aniq javob bering. Bolani emlatishga olib borishdan avval uning sog‘lig‘ini sinchkov kuzating. Har qanday emlashdan avval bola shifokor ko‘rigidan o‘tkaziladi. Shifokor bolaga sizning beradigan javoblaringizsiz to‘liq baho berolmasligi mumkin.

Эмлашнинг таъсири қандай?

Эмлаш ҳақида сўзлашдан олдин унинг тарихига назар ташласак, кадим замонлар яъни ўтмишга саёҳат қиламиз. Илк эмлашлар сувчечакнинг енгил кўринишига қарши амалга оширилган...

Emlashgacha nima qilish kerak?

Emlanayotgan bola sog‘lom bo‘lishi shart. Emlashga olib boriladigan bolaning harorati, kayfiyati, uyqusi, ishtahasi me’yorida bo‘lishi, turli shikoyatlar bo‘lmasligi lozim. Tana haroratining baland bo‘lishi bola organizmida infeksiya mavjudligidan darak, uning immuniteti zo‘riqish holatida bo‘lishi mumkin. Bunday vaziyatda bolaning emlanishi immunitetning yanada zo‘riqishi va qo‘shimcha kasalliklarga sabab bo‘lishi mumkin.

МТМ га бола эмланмаган бўлса қабул қилинмайдими?

Мактабгача таълим вазирлиги тақдим этган маълумотга кўра, Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 19 июлдаги «Мактабгача таълим муассасаларининг фаолиятини такомиллаштириш тўғрисида»ги қарорига асосан юқумли касалликларга қарши эмланмаган болани боғчага қабул қилмаслик бўйича талаблар қўйилмаган. Ота-оналар фақатгина болаларнинг саломатлигига масъул бўлган ҳолда ўз хоҳиши билан эмлатиши мумкин.

PRIVIVKADAN OLDIN NIMALARNI  BILISHIMIZ KERAK?

 Oxirgi paytda emlash masalasi bahslashadigan mavzu bo'lib qolgan. Ba'zi ota-onalar farzandini emlatishdan bosh tortsa, ba'zilari emlash muddatini o'z xohishlari bilan suradilar. Buning sababi ota-ona emlashdan bo'ladigan salbiy oqibatlardan qo'rqishidir. Lekin, ba'zi kasalliklarga qarshi bola o'z vaqtida emlanmay u kasallikni yuqtirib olsa, uning hayoti uchun o'ta xavfli bo'lishi mumkinligini unutmaslik kerak. Demak, agar ota-ona emlatishni istasa-da, uning asoratlaridan qo'rqayotgan, quyidagi maslahatlar bilan tanishib chiqish foydadan xoli bo'lmaydi.

Qanday vaziyatlarda bolani emlash mumkin emas?

Tibbiy ko‘rikdan o‘tmagan bolalarni emlash qat’iyan taqiqlanadi. Agar bola kasal bo‘lsa, unga vaqtincha tibbiy cheklov beriladi. Bu muddat tugagach, oilaviy poliklinikalarda emlanadi. Bola tug‘ilganda 1800 grammdan kam bo‘lsa ham emlanmaydi yoki hayoti davomida VICH infeksiyasiga chalinsa, ota-onadan genetik orttirilgan kasalliklari bo‘lsa ham, ularni davolab, keyin emlash zarur.

Касалликларга қарши курашда Вакцинация аҳамияти

Вакцинация яъни, эмлаш орқали бир қатор юқумли касалликларнинг олдини  олишда асосий восита хисобланади. Фақат профилактик эмлаш туфайли дифтерия, полиомиелит, қоқшол, кўкйутал, сил, паротит, грипп, қутуриш, бактериал менингитлар билан касаллапиш хамда ушбу касалликларнинг асоратидан сақланиш мумкин.

Ўзбекистонда онкологик касаллигининг олди олинмоқда

Ўзбекистонда аёлларда учрайдиган бачадон бўйни саратонининг олдини олишга йўналтирилган Одам папилломаси вирусига қарши вакцина жорий қилинмокда.Жахон соғликни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, хар йили дунё миқёсида 370 мингдан зиёд аёлда бачадон бўйни саратони биринчи бор қайд этилади, шулардан 190 минг нафари ушбу касаллик оқибатида вафот этади.

Kasallik oldini olish yo’lida…..

2017 yilda yuqumli kasalliklarga qarshi emlash uchun sarflanadigan mablag‘lar to‘liq davlat byudjeti hisobidan qoplangandi. Ushbu tadbirlar uchun uchun 42,3 milliard so‘m mablag‘ ajratildi va emlash qamrovi 99,5 foizga yetkazilgandi Natijada, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tomonidan O‘zbekiston qizamiq va qizilcha kasalliklaridan xoli hudud deb e’tirof etildi. 2018 yilda bu yo‘nalishdagi ishlar uchun davlat byudjetidan ajratiladigan mablag‘lar 105 milliard so‘mga yetkazildi. Bu yilga kelib,  barcha o‘smir qizlarni papilloma virusiga qarshi emlash bilan to‘liq qamrab olish yo‘lga qo‘yilmoqda.